Een AI-podcast bouwen: de stem was het makkelijke deel

De stem was het makkelijke deel

De stem kostte drie uur in de studio. De context erachter kostte maanden.

Sinds 10 juni staat er een podcast online die klinkt als ik, maar die ik niet zelf heb ingesproken. Hij heet inmiddels Merken die kloppen, er staan 21 afleveringen, en volgens Podbean zijn ze samen 428 keer gedownload.

Dat is geen groot getal, en ik ga het ook niet groter maken dan het is. Maar de weg ernaartoe is interessanter dan het getal, omdat het moeilijke deel ergens anders zat dan ik dacht.

Versie één was een blog die hardop werd voorgelezen

De eerste opzet was simpel. Ik las bijna een uur tekst in, daar werd een stemkloon op getraind, en mijn agentsysteem zette artikelen uit onze kennisbank om naar audio. Op 10 juni gingen de eerste vijf live, daarna kwam er ongeveer elke week één bij.

Het werkte, in de zin dat het bestond. Twintig afleveringen in die vorm, op Spotify, Apple en de rest. Wat het niet deed, was gevonden worden. Over de eerste maanden gaven de pagina's van de podcast nul vertoningen in Google, terwijl de rest van de site gewoon gevonden werd. De video's die automatisch op YouTube verschenen, bleven in de eerste maanden bij een paar weergaven per stuk.

In augustus viel het ritme drie weken stil. Niet omdat de techniek haperde, maar omdat er niets klaarstond. Het systeem kon produceren, maar een aflevering wachtte op mijn akkoord en daar zat het gat.

Waarom het helemaal om moest

In oktober zei ik het hardop: dit was tot nu toe een testfase, wat we deden werkte wel, alleen nog niet goed genoeg. Lam, met wie ik samenwerk bij Workhacker, schreef half oktober een strategie voor de podcast en kwam met een ander idee: maak er geen voorgelezen blog van, maar een echte vraag-en-antwoordpodcast. Eén vraag per aflevering, het antwoord binnen de eerste minuut, zes tot negen minuten in totaal.

Dat sloot aan bij wat ik zelf al zag. Een goed artikel is nog geen goede aflevering. Een artikel mag je scannen, een aflevering moet je volgen. Dus hebben we de podcast losgekoppeld van de blog. Elke aflevering krijgt nu een eigen pagina in de kennisbank, met het transcript, de bronnen en een gratis werkblad plus een prompt om zelf mee aan de slag te gaan.

Sinds 30 oktober draait de nieuwe vorm, op dinsdag en vrijdag om negen uur.

Lam, Workhacker en de kit

Workhacker is de studio voor search en AI van Rob Garner en Lam Hoang, met vestigingen in Dallas, Lincoln en Arnhem. Ik zit er als partner in, en Oase Creative is de zusterstudio voor merk en design. Lam bouwt al langer met mij mee, en voor deze podcast leverde hij het deel dat ik zelf niet had: een show in plaats van een stapel audiobestanden.

Wat hij meebracht:

• De vraag-en-antwoordvorm. Elke vraag is geformuleerd zoals een ondernemer hem zou intypen, en komt uit gemeten zoekvraag, onze eigen zoekcijfers en vragen die ondernemers op fora stellen.
• Een programmering. 24 afleveringen en acht reserves, in een cyclus van vier: twee merkvragen, een toepassing in e-commerce en een vraag over systemen.
• De kit voor de productie. Elf stappen van besluiten tot meten, met per aflevering een brief, een bronnenlijst, een script, een review op het gehoor en een pagina. Een review telt pas als onafhankelijk als een andere agent hem doet dan degene die het werk maakte.
• De gezongen regel. "Merken die kloppen… van strategie tot systeem", vier seconden tussen het korte antwoord en de uitleg. Lam koos de opname.

In de praktijk werkt het zo: Lam levert de strategie en het systeem, mijn agentsysteem doet binnen die kit het onderzoek, de scripts en de productie, en ik ben de host, de inhoudelijke deskundige en degene die goedkeurt. Per aflevering staat in een productiestatus waar hij is, en in het register met akkoorden staan alleen mijn echte beslissingen, met mijn eigen woorden erbij.

Hoe het nu gebouwd is

Een aflevering doorloopt nu elf stappen voordat hij live gaat. De belangrijkste:

De stem. Op 27 oktober zat ik drie uur in de studio. Daar kwam bijna twee uur schone opname uit, en op die opnames is een nieuwe kloon getraind. De oude is weg. Ik vond hem net iets te hoog, dus hij staat een achtste toon lager. Elke aflevering opent met dezelfde zin: "Je hoort een AI-versie van mijn stem." Ik koos die woorden boven een technischer etiket, omdat het precies zegt wat het is.

De verhalen. Een script mag alleen zeggen wat ik zelf heb gezegd of wat een bron zegt. Daarvoor is er een verhalenbank met inmiddels 84 echte verhalen uit mijn werk, elk met de plek waar ik het vertelde. Elke maandag stuurt het systeem me een handvol vragen over wat er nog ontbreekt, en ik antwoord met spraakberichten. Die antwoorden worden nieuwe verhalen.

De bronnen. Elke bewering in een script staat in een bronnenlijst, en een controle weigert het script als er een bewering zonder bron in staat.

De controle op het geluid. Na het inspreken wordt de audio teruggeschreven naar tekst en naast het script gelegd. Onder de 97 procent overeenkomst gaat hij terug. Zo kwam eruit dat de stem een keer "kopen" uitsprak als "koken". Dat stuk is opnieuw ingesproken.

Mijn oor. Ik beslis op drie momenten: het onderwerp, het script en de complete luisterbeurt. Er gaat niets live zonder mijn akkoord op precies die versie. Dat is dezelfde regel als in de rest van ons marketingsysteem, en hier is hij misschien nog belangrijker, omdat het mijn stem is die iets beweert.

Daarna gaat het vanzelf: Podbean, de pagina op oasecreative.nl, en Podbean zet de video zelf op YouTube.

Wat schuurde

Het eerste nieuwe script was in de verkeerde opzet. Op 28 oktober lag er een aflevering klaar die het systeem in een eigen format had gebouwd, terwijl Lams kit dezelfde ochtend al was uitgewerkt. Mijn reactie was kort: de jingle en de opbouw van Lam zijn niet meegenomen. Opnieuw gemaakt, nu door de kit.

De muziek. Ik wilde een jingle. De eerste twee vond ik saai, de vijfde was goed. Een dag later besloot ik dat er helemaal geen muziek vooraf komt: de aflevering begint met tekst. Wat bleef is Lams gezongen regel na het eerste antwoord.

Dezelfde klant in elke aflevering. In de eerste stapel scripts kwam één klant in zeven van de 26 terug. Logisch, want het systeem pakt het voorbeeld dat het best kent. Nu telt een controle mee: een klant hooguit eens per vier afleveringen, en geen verhaal twee keer.

De uitspraak. In de eerste versie werd Oase anders gespeld zodat de stem het goed zei. Met het nieuwe stemmodel maakte diezelfde truc er "always" van. Nu staat er gewoon Oase.

Waarom ik zo snel tevreden was

Bij de eerste aflevering met de nieuwe stem verwachtte ik zinnen waarvan ik zou denken: zo zou ik het nooit zeggen. Die kwamen nauwelijks.

Dat had weinig met de stem te maken. Mijn agentsysteem bestaat al lang, en er zit ontzettend veel context in over wat ik wel en niet zeg. Er stonden ook al afleveringen klaar waar ik eerder akkoord op had gegeven. Daardoor hoefde er minder bijgestuurd te worden.

Maar als je zelf een AI-podcast wilt maken, dan zou ik het zo zeggen: je moet er echt heel goed doorheen luisteren, en je moet een goede tone of voice ontwikkelen. De manier van praten is essentieel. Niet alleen de stemdata of de training, maar eigenlijk alles: de onderwerpen, het onderzoek erachter, wie je bent, wie je bedrijf is, waar je naartoe wilt en hoe je praat.

Een stemkloon kostte me drie uur in de studio. De rest is de reden dat het klinkt als ik.

Wat het tot nu toe opleverde

De cijfers, uit de statistieken van Podbean, van 10 juni tot en met 1 november:

• juni: 66 downloads
• juli: 46
• augustus: 83
• september: 92
• oktober: 137

Samen 428. Oktober lag 49 procent hoger dan september. Spotify is de grootste bron met 159 downloads, daarna komen browsers en Apple Podcasts. Nederland is veruit het grootste land.

De best beluisterde aflevering van oktober ging over wat er in een brandbook hoort, met 22 downloads. De eerste aflevering in de nieuwe vorm, over merkstrategie of huisstijl, had er in de eerste drie dagen veertien.

Wat het níét opleverde is ook duidelijk. Google stuurt er geen mensen naartoe, en de pagina van de podcast zelf haalde in zijn eerste week zes weergaven.

De downloads zijn bescheiden, maar het bereik zit niet alleen in dat getal. Wat de podcast verder opleverde, staat in geen enkele statistiek van Podbean: reviews, leads en naamsbekendheid.

Wat het wel is: in oktober zo'n dertig downloads per week van iemand die zes minuten naar mijn manier van denken over merken luistert, op een moment dat ik zelf iets anders doe. Elke aflevering laat een pagina achter met een transcript, bronnen en een werkblad. En wat we hier leerden, bouwen we nu ook voor anderen: podcastproductie staat als dienst op de site van Oase Creative, voor vanaf € 1.500 opstart en daarna vanaf € 250 per aflevering, exclusief btw.

Wat ik zou doorgeven

Begin bij de context, niet bij de stem. Een stemkloon klinkt binnen een dag als jij. Of hij ook praat als jij, hangt af van alles wat je eromheen hebt vastgelegd.

Luister zelf, elke aflevering, helemaal, voordat hij live gaat. Een stem die jouw naam draagt, beweert dingen namens jou. Zet die luisterbeurt als vaste stap in je proces, met een duidelijk ja of nee aan het eind.

Maak een aflevering, geen voorgelezen artikel. Eén vraag, het antwoord vroeg, en een reden om tot het eind te blijven.

Tel eerlijk, en tel breder. 428 downloads is een begin. Maar sinds juli is het elke maand meer, en wat het verder oplevert, reviews, leads en naamsbekendheid, zie je pas als je verder kijkt dan het downloadgetal.

Luisteren kan op oasecreative.nl/podcast. Vragen over hoe dit bij jou zou werken? Mail me.